Paslanmaz poladın qaynağı mexaniki xüsusiyyətlərinə görə xüsusi diqqət tələb edən prosesdir. Materialın müxtəlif növləri və markaları (austenitik, ferritik, martensitik, çökmə ilə bərkidilən (precipitation-hardened), dupleks və s.) qaynaq prosesini daha mürəkkəb edir.
Gəlin paslanmaz poladın qaynağı zamanı rast gəlinən əsas problemlərə və onların həlli yollarına nəzər salaq.
Paslanmaz polad aşağı istilik keçiriciliyinə və yüksək istilik genişlənmə əmsalına malikdir. Bu səbəbdən qaynaq zamanı həddindən artıq istilik və ya temperaturun sürətlə dəyişməsi materialda daxili gərginlik yaradır. Nəticədə metal soyuduqca əyilmə və ya çatlar əmələ gələ bilər.
Paslanmaz polad yüksək korroziyaya davamlı olsa da, qaynaq zamanı həddindən artıq istilik tikiş nahiyəsində pas əmələ gəlməsinə səbəb ola bilər. Bundan əlavə, doldurucu materialdakı karbonun istilikdən təsirlənmiş zonaya (HAZ) keçməsi də korroziya riskini artırır.
Uyğun qaynaq temperaturunun seçilməsi və istifadə olunan paslanmaz polad markasına uyğun doldurucu materialdan (filler metal) istifadə olunması paslanma ehtimalını əhəmiyyətli dərəcədə azaldır.
Fərqli metal növlərinin və ya müxtəlif paslanmaz polad markalarının bir-birinə qaynaq edilməsi çətin proses hesab olunur. Xüsusilə ərimə temperaturları arasında böyük fərq olduqda metalların keyfiyyətli şəkildə birləşdirilməsi çətinləşir.
Bu halda uyğun doldurucu çubuğun (filler rod) seçilməsi və materialların əvvəlcədən qızdırılması (preheating) daha möhkəm qaynaq tikişi əldə etməyə kömək edir.
Paslanmaz poladın ərimə temperaturu (1375–1530°C) adi karbon poladından (1425–1540°C) daha aşağıdır. Buna görə də bir materialdan digərinə keçərkən eyni qaynaq parametrlərindən istifadə etmək düzgün nəticə verməyə bilər və qaynaq keyfiyyətini aşağı sala bilər.
Paslanmaz poladın qaynağı zamanı tərkibində altıvalent xrom (Hexavalent Chromium) olan zərərli qazlar əmələ gələ bilər. Bu qazlar materialın qoruyucu xrom oksid təbəqəsi dağıldıqda yaranır və həm qızdırılma, həm də soyuma mərhələsində meydana çıxa bilər.
Qaynaqçının təhlükəsizliyi üçün yüksək keyfiyyətli tənəffüs maskasından istifadə edilməsi və iş sahəsinin yaxşı havalandırılması vacibdir.
English
Русский