Paslanmayan poladın istismar müddətini necə uzatmaq olar?

Paslanmayan polad həm sənaye, həm də məişət sahəsində geniş istifadə olunan möhkəm və çoxfunksiyalı materialdır. Mətbəx avadanlıqlarından memarlıq elementlərinə, tibbi cihazlardan istehsal avadanlıqlarına qədər müxtəlif sahələrdə tətbiq edilir. Estetik görünüşü və uzunömürlü olması onu ən çox seçilən materiallardan birinə çevirir. Lakin parıltısını və davamlılığını qorumaq üçün düzgün qulluq və müntəzəm baxım vacibdir.
Bu bələdçidə paslanmayan poladın düzgün saxlanılması və təmizlənməsi üsulları, korroziyanın qarşısının alınması yolları və uzunmüddətli istifadə üçün vacib tövsiyələr təqdim olunur.

Paslanmayan polad nədir?

Paslanmayan polad tərkibində minimum 10,5% xrom (Cr) olan dəmir ərintisidir. Xrom metalın səthində nazik xrom oksid təbəqəsi yaradır. Bu təbəqə poladı paslanmadan qoruyur və korroziyanın metalın daxili hissələrinə yayılmasının qarşısını alır.
Paslanmayan polad yüksək korroziya müqavimətinə malik olsa da, düzgün qulluq edilmədikdə səthində kir, yağ, ləkə və hətta pas əmələ gələ bilər.

Paslanmayan poladda yaranan korroziya növləri

Qalvanik korroziya

Qalvanik korroziya iki fərqli metal nəm və ya elektrolit (məsələn, duzlu su) mühitində bir-biri ilə təmasda olduqda baş verir.
Bu zaman daha aktiv metal korroziyaya uğrayır, daha passiv metal isə qorunur.

Birbaşa təmasdan qaçınılmalı metal birləşmələri

• Paslanmayan polad və mis
• Paslanmayan polad və pirinç
• Paslanmayan polad və qurğuşun
• Paslanmayan polad və sink

Qarşısını necə almaq olar?

• Fərqli metalları plastik araqatlar, rezin contalar və ya örtüklərlə bir-birindən ayırın.
• Qalvanik cədvəldə bir-birinə yaxın metallardan istifadə edin.
• Lazım olduqda qurban anodlardan (məsələn, sink) istifadə edin.
• Suyun yığılmasının qarşısını alan konstruksiyalar hazırlayın.

Yarıq (Crevice) korroziyası

Bu növ korroziya suyun və rütubətin sıx boşluqlarda qalması nəticəsində yaranır.
Ən çox rast gəlinən yerlər:

• Contaların altı
• Bolt və qaykaların ətrafı
• Birləşmə tikişləri
• Üst-üstə yığılmış metal hissələri

Qarşısının alınması

• Suyun sərbəst axmasına şərait yaradın.
• Boşluqları mütəmadi təmizləyin.
• Su hopdurmayan contalardan istifadə edin.

Nöqtəvi (Pitting) korroziya

Bu korroziya növü metal səthində kiçik deşiklər və çuxurlar əmələ gətirir.
Ən çox aşağıdakı mühitlərdə yaranır:

• Duzlu su
• Xlorid tərkibli maddələr
• Turş mühit

Necə müəyyən edilir?

Səthdə xırda nöqtələr və deşiklər görünür.

Qarşısının alınması

• Səthi müntəzəm yuyun.
• Duz və digər çöküntüləri təmizləyin.
• Lazım olduqda korroziya inhibitorlarından istifadə edin.

Ətraf mühitin təsiri

Paslanmayan poladın ömrünə aşağıdakı amillər ciddi təsir göstərir.

Yüksək rütubət

Daimi nəmlik korroziyanın sürətini artırır.

Sənaye çirklənməsi

Kükürd dioksid və azot oksidləri kimi çirkləndiricilər qoruyucu təbəqəni zədələyə bilər.

Temperatur dəyişiklikləri

Kəskin temperatur fərqləri metalda mikroçatların yaranmasına səbəb ola bilər.

Xloridlər və kimyəvi maddələr

Dəniz suyu, buzəritmə duzları və xlorid tərkibli təmizləyicilər xrom oksid qatını zəiflədərək paslanmanı sürətləndirə bilər.
Buna görə:

• Xlorid tərkibli təmizləyicilərdən istifadə etməyin.
• Səthi mütəmadi su ilə yuyun.
• Kimyəvi maddələrin qalıqlarını dərhal təmizləyin.

Paslanmayan polad üçün effektiv təmizləyicilər

Aşağıdakı məhsullar paslanmayan polad səthlərin təmizlənməsi və qorunması üçün geniş istifadə olunur:

• E-NOX CLEAN
• WD-40 Specialist Cleaner
• Bar Keepers Friend
• Sheila Shine
• 3M Stainless Steel Cleaner & Polish
• Simple Green Pro HD
• ZEP Stainless Steel Cleaner
• Blue Magic Metal Polish Cream
• Flitz Stainless Steel Cleaner
• Stellar Solutions CitriSurf 77

Bu məhsullar:

• pası təmizləyir;
• yağ və çirki aradan qaldırır;
• səthi cilalayır;
• yeni korroziyanın yaranmasının qarşısını almağa kömək edir.

Quraşdırma zamanı zədələrin qarşısını alın

Yanlış quraşdırma paslanmayan poladın qoruyucu qatına zərər verə bilər.
Məsələn:

• adi polad alətlərdən istifadə;
• dəmir hissəciklərinin səthə yapışması;
• dərin cızıqların yaranması.

Bu hallar xrom oksid qatını zəiflədir və sonradan pas əmələ gəlməsinə səbəb olur.
Quraşdırmadan sonra səthin tam təmizlənməsi və metal qalıqlarının uzaqlaşdırılması vacibdir.

Paslanmayan poladın cilalanması

Parlaq görünüş əldə etmək üçün yalnız paslanmayan polad üçün nəzərdə tutulmuş cilalayıcı vasitələrdən istifadə edin.
Cilalama zamanı:

• metalın lif istiqamətində hərəkət edin;
• yumşaq mikrofiber parça istifadə edin;
• səthi dairəvi deyil, eyni istiqamətdə silin.

Açıq havada istifadə olunan paslanmayan polada qulluq

Küçə şəraitində istifadə olunan paslanmayan polad daha ağır şəraitə məruz qalır.
Buna görə:

• daha tez-tez təmizlənməlidir;
• qoruyucu örtüklər tətbiq edilməlidir;
• pas və ləkələr mütəmadi yoxlanmalıdır.

Yağış, qar, dəniz duzu və sənaye çirkləri paslanmanı sürətləndirə bilər.
Duzlu bölgələrdə səthlərin ən azı rübdə bir dəfə yuyulması və qoruyucu vasitələrlə işlənməsi tövsiyə olunur.

Müntəzəm yoxlama aparın

Ayda ən azı bir dəfə paslanmayan polad səthləri yoxlayın.
Aşağıdakı əlamətlərə diqqət yetirin:

• rəng dəyişməsi;
• pas ləkələri;
• nöqtəvi deşiklər;
• çatlar;
• səth ləkələri.

Problemlər erkən aşkar edildikdə həm təmir xərcləri azalır, həm də paslanmayan poladın istifadə müddəti əhəmiyyətli dərəcədə uzanır.